محمد الريشهري
447
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
با وجود آن كه دو ساختِ فَعلان و فعيل از ساختهاى مبالغهاند ، امّا فعلان ، مبالغه بيشترى نسبت به فعيل دارد . بر اين پايه ، دلالت " رحمان " بر رحمت ، قوىتر از دلالت " رحيم " است . رحمان و رحيم ، در قرآن و حديث قرآن كريم ، صفت " رحيم " را در كنار صفت " غفور " ، 71 بار ، و با " عزيز " ، سيزده بار و با " توّاب " ، و " رئوف " هر يك نُه بار و با " رحمان " ، پنج بار ( افزون بر ورود هر دو در " بسمله " در 114 موضع ) و با هر يك از " ودود " و " ربّ " و " بَرّ " ، يك بار ياد كرده است . تعبير " به شما مهربان است " دو بار ، و " به مؤمنان مهربان است " يك بار در قرآن آمده است و رحمت ، در جاهاى بسيارى از قرآن كريم ، به خدا عز و جل نسبت داده شده است . صفت " رحمان ( رحمتگر ) " در برخى احاديث ، بر رحمت فراگير خدا براى تمامىِ آفريدگان دلالت دارد ؛ امّا صفت " رحيم ( مهربان ) " بر رحمت ويژه خدا دلالت دارد كه تنها مؤمنان را در بر مىگيرد : " رحمتگر است به تمامىِ آفريدگانش و مهربان است ، تنها به مؤمنان " .